جاوا اسكریپت

آمار سایت

جاوا اسكریپت

جاوا اسكریپت

جاوا اسكریپت

آمار سایت

Mahmoud Hessaby

From Wikipedia, the free encyclopedia
Sayyed Mahmoud Hessaby

Dr Sayyed Mahmoud Hessaby
Born 23 February 1903
Tehran, Iran
Died 3 August 1992 (aged 89)
at Geneva Cardiac Hospital and buried in Tafresh, Iran
Nationality Iranian
Fields Physics, Civil Engineering and adjacent fields
Alma mater American University of Beirut, Sorbonne, École Superieure d'Electricité
Known for Founder of University of Tehran, Inventing, Légion d'honneur, “Continuous particles” or “Infinitely extended particles” theory, Education Minister in Iran, founding father of modern Physics and Engineering in Iran and other national contributions

Sayyed Mahmoud Hessaby (in Persian سید محمود حسابی - alternative spellings: Mahmood Hesabi) (February 23, 1903, Tehran – September 3, 1992, Geneva) was a prominent Iranian scientist, researcher and distinguished professor of University of Tehran. During the congress on "60 years of physics in Iran" the services rendered by him were deeply appreciated and he was called "the father of modern physics in Iran". He was the only Iranian student of Albert Einstein.[1][2]


Hessaby was born in Tehran to Abbas and Goharshad Hessaby. When he was seven, the family moved from Iran to Beirut in Lebanon where he attended school.

At seventeen he obtained his Bachelor's in Arts and Sciences from the American University of Beirut. Later he obtained his B.A. in civil engineering while working as a draftsman. He continued his studies and graduated from Engineering school of Beirut.

Hessaby was admitted to the École Superieure d'Electricité and in 1925 graduated while he was employed by the SNCF (French National Railway). He started working in the electric locomotive maintenance department. Hew was a scientific mind and continued his research in Physics at the Sorbonne University and obtained his Ph.D. in Physics from that University at the age of twenty-five.

Dr Hessaby was a Polymath[3], having held five Bachelor's degrees in literature, civil engineering, mathematics, electric engineering and mining engineering. He continued lecturing at University of Tehran for three working generations, teaching seven generations of students and professors.

In 1947, he published his classic paper on "Continuous particles". Following this, in 1957 he proposed his model of "Infinitely extended particles".

As Hessaby wished, he was buried in his hometown, Tafresh.

[edit] Languages

Prof. Mahmoud Hessaby was fluent in five living languages: Persian, French, English, German and Arabic. He was also familiar with Sanskrit, Latin, Greek, Pahlavi, Avestan, Turkish and Italian, which he used for etymological studies.

[edit] Dr Hessaby Museum

The Museum Of Dr Hessaby is a collection of some of personal belongings and communications with various scientific cultural figures.

The museum has been established by his family, colleagues and students in order to value his 60 years of scientific, educational and cultural activities, and to set an example for young generation of Iran, students in particular, of a hard-working contemporary scientist, who despite his difficult childhood led a successful life and contributed greatly towards his country's progress by establishing many scientific, industrial, cultural and research centers in Iran among which one can name Tehran University, the first modern university in the country.

Every item of the museum is a reminder of a corner of his life and bears a valuable lesson of life.

Dr Hessaby Museum is situated in his personal house, north of Tehran, and visited daily by many visitors from different scientific, cultural and educational institutes and organisations, free of charge.

[edit] Dr Hessaby Foundation

Dr Hessaby Foundation, was established to continue all different aspects of his work, highlighting his belief that giving priority to research and researchers is the basis of scientific and industrial progress of a country.

[edit] Children

He had a son and a daughter. His son graduated in engineering and is currently in charge of Dr Hessaby Institute.

[edit] Accomplishments

According to the Dr Hessaby Institute, the following were some of his accomplishments:

  • Founding the Highway Engineering school and teaching there from 1928
  • Survey and drawing of the first coastal road-map between Persian Gulf ports
  • Founding the "teachers college" and teaching there from 1928
  • Construction of the first radio-set in Iran (1928)
  • Construction of the first weather-station in 1931
  • Installation and operation of the first radiology center in Iran in 1931
  • Calculation and setting of Iranian time (1932)
  • Founding the first private hospital in Iran (Goharshad Hospital) in 1933
  • Writing the University carechair and founding Tehran University (1934)
  • Founding the Engineering school in 1934 and acting as the dean of that school until 1936 and teaching there from then on
  • Founding the faculty of science and acting as its dean from 1942 to 1948
  • Commissioned for the dispossession of British Petroleum Company during the government of Dr Mossadegh and appointed as the first general manager of the National Iranian Oil Company
  • Minister of Education in the cabinet of Dr Mossadegh from 1951 to 1952
  • Opposing the contract with the consortium while in the Senate of Iran in 1954
  • Opposing the membership of Iran in CENTO
  • Founding the Telecommunication Center of Assad-Abad in Hamedan (1959)
  • Writing the standards charter for the standards Institute of Iran (1954)
  • Founding the Geophysical Institute of Tehran University (1961)
  • Title of distinguished professor of Tehran University from 1971
  • Founding the atomic research center and atomic reactor at Tehran University
  • Founding the atomic Energy center of Iran, member of the UN scientific sub-committee of peaceful use of member of the international space committee (1981)
  • Establishment of Iran's space research committee and member of the international space committee (1981)
  • Establishment of the Iranian music society and founding the Persian language Academy

[edit] Awards and honours

  • Father of Iranian Physics, By Iran's Physical Society

[edit] Key publications

  • Hessaby M, Model of an Infinite Particle, Journal de Physique et le Radium 18 (5): 323-326 1957. Times Cited: 0 University of Tehran.
  • Hessaby M, Theoretical Evidence for the Existence of a Light-Charged Particle of Mass Greater than That of the Electron, Physical Review, Vol. 73, Issue 9, p. 1128 (1948). Times Cited: 1 While at Institute for Nuclear Studies, University of Chicago, Chicago, Illinois.


  • Hessaby M, Continuous Particles, Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, Vol. 33, No. 6, pp. 189–194 (1947). Times Cited: 0 University of Tehran and Princeton University
  • Hessaby M, Continuous Particles, Proceedings of the American Physical Society, Minutes of the Meeting at Montreal, June 19–21, 1947,

[edit] Research and writing

His research and writings included:[3]

[edit] Cultural

  • The Hessaby Dictionary
  • Dictionary of Iranian Names
  • Articles for the Establishment of the University of Tehran (1933)
  • Treatise on "Our Path" (1935)
  • Physics textbook for first year in high school (1939
  • Minutes of the meeting of the National Academy of Science (1947)
  • Rules for the University of Tehran Budget (1961)
  • The New Physics and the Philosophy of Ancient Percia (1963)
  • Genealogical Tree of the Hessaby Family (1967)
  • The Power of the Persian Language (1971)
  • "Complete Poetical Works of Hessaby", from the 17th century (1975)
  • "Roots of Persian Words" (1989)
  • "Specialized Terms in Physics" (1961–1990)
  • Dictionary of "French Verbs-Persian Verbs"
  • "The how of Iranian History"
  • Research on and Interpretation of the Poetry of Hafez
  • Research on the "Golestan" of Saadi
  • Research on the Poetry of Baba Taher
  • Research on the "Shahnameh" of Ferdowsi
  • "In Memory of Albert Einstein" on the occasion of his death (1955)

[edit] Scientific

[edit] Books

  • "Electrodynamics"
  • "Electric Eye"
  • "Viewpoint in Physics", University of Tehran, 1961
  • "Magnetic Eye", University of Tehran, 1966
  • "Solid State Physics", University of Tehran, 1969
  • "Quantum View" University of Tehran, 1979

[edit] Other

  • Doctoral dissertation "Sensitivity of Photoelectric Cells", Sorbonne University Press, 1927
  • Thesis in "The Interpretation of Dubrois Waves", in French, 1945
  • "Structure of Essential Particles of the Nucleus of an Atom in Einstein's Theory of Relativity", Princeton University, 1946
  • Article on "Connected Particles", National Academy of Science, U.S., 1947
  • "The Effect of Matter on the Path of Light" as co-researcher at the Nuclear-science Institute, Chicago, 1947
  • "The Correction of Newton's Law of Gravity". "Maxwell's Law of the Electromagnetic Field" 1947
  • "The Effect of Matter on the Path of Light and the Deviation of Light Waves on the Surface of Matter", Nuclear Science Institute, Chicago, 1947
  • "The Deviation of Light Waves in the Presence of Matter", research at the University of Chicago, 1948
  • Continuation of research on "The Structure of Essential Particles of the Nucleus of an Atom", University of Tehran; laboratory research on "The Transmission of Light through Matter" College of Science, University of Tehran - Thesis on "The Theory of the Diffusion of Infinite Particles", University of Tehran, 1997
  • Research on the formula for the Law of Gravity
  • Research on the formula for the Law of Electrical Attraction
  • Research on the formula for the Law of the Electromagnetic Field
  • Research on the breakage of light near solid matter
  • Research on lasers
  • Research on nuclear magnetic resonance
محمود حسابی

محمود حسابی در جوانی
زادروز ۱۲۸۱
درگذشت ۱۳۷۱
آرامگاه تفرش
ملیت ایرانی
پیشه فیزیکدان
لقب پدر فیزیک ایران [۱]
پروفسور حسابی
مذهب اسلام
والدین سید عباس معزالسلطنه
گوهرشاد حسابی
جایزه‌ها مدال لژیون دونور[۲][۳]

سید محمود حسابی (۱۲۸۱ تهران-۱۳۷۱ ژنو) معروف به پروفسور حسابی [۴] [۵] فیزیکدان و بنیانگذار فیزیک دانشگاهی ایران[۶] بود.



زندگی [ویرایش]

پدرش (سید عباس معزالسلطنه) و مادرش (گوهرشاد حسابی) هر دو اهل تفرش بودند. او چهار سال اول دوران کودکی‌اش را در تهران سپری نمود. سپس به همراه والدین و برادرش عازم شامات شد. در هفت سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارتهای دوری از میهن، در مدرسه کشیش‌های فرانسوی آغاز کرد. در همان زمان تعلیمات مذهبی و ادبیات فارسی را نزد مادرش فرا می‌گرفت. او قرآن و دیوان حافظ را از حفظ می‌دانست. او همچنین بر کتب بوستان، گلستان سعدی، شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی و منشات قائم مقام فراهانی اشراف کامل داشت. حسابی با شعر و موسیقی سنتی ایران و موسیقی کلاسیک غرب به خوبی آشنا بود. او در نواختن ویولن و پیانو مهارت داشت. وی در چند رشته ورزشی نیز موفقیت‌هایی کسب کرد، از جمله کسب مدرک نجات غریق در رشته شنا در دوران نوجوانی در بیروت.[۲][۳] محمود حسابی در ۱۲ شهریور سال ۱۳۷۱ هجری شمسی در بیمارستان دانشگاه ژنو درگذشت. آرامگاه (خانوادگی) وی در شهر تفرش قرار دارد.[۱][۳][۲]

تحصیلات [ویرایش]

شروع تحصیلات متوسطه او مصادف با آغاز جنگ جهانی اول و تعطیلی مدارس فرانسوی زبان بیروت بود. از این رو به مدت دو سال در منزل به تحصیل پرداخت. پس از آن در کالج آمریکایی بیروت به تحصیلات خود ادامه داد. در سن هفده سالگی لیسانس ادبیات، و در سن نوزده سالگی لیسانس بیولوژی را اخذ نمود. پس از آن در رشته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فرانسوی مهندسی در بیروت فارغ التحصیل شد. در آن دوران با اشتغال در نقشه کشی و راهسازی، به امرار معاش خانواده کمک می‌کرد. او همچنین در رشته‌های پزشکی، ریاضیات و ستاره شناسی به تحصیلات دانشگاهی پرداخت.
حسابی در دانشگاه سوربن فرانسه، در رشتهٔ فیزیک به تحصیل و تحقیق پرداخت. در سال ۱۹۲۷ میلادی در سن بیست و پنج سالگی دانشنامه دکترای فیزیک خود را، با ارائهٔ رساله‌ای تحت عنوان «حساسیت سلول‌های فتوالکتریک»، با درجه عالی دریافت نمود.[۲][۳][۱][۷] برخی مدعی‌اند محمود حسابی تنها شاگرد ایرانی آلبرت اینشتین بوده‌است [۲] [۸] در حالی که رضا منصوری معتقد است حسابی آلبرت آینشاین را تنها یک‌بار در دیداری عمومی ملاقات کرده است و عکس مربوط به ملاقات حسابی با او، مربوط به کورت گودل، ریاضی‌دان معروف است.[۶]

مناصب سیاسی [ویرایش]

وی در سال ۱۳۳۰ به عنوان سناتور انتصابی وارد مجلس سنا شد و تا سال ۱۳۴۲ در این مقام باقی ماند. وی هچنین وزیر فرهنگ کابینه محمد مصدق بوده است.[۱]

فعالیت‌های شغلی و اجتماعی [ویرایش]

حسابی با وجود امکان ادامه تحقیقات در خارج از کشور، به ایران بازگشت و به پایه گزاری علوم نوین و تاسیس دارالمعلمین و دانشسرای عالی، [۹] دانشکده‌های فنی و علوم دانشگاه تهران، نگارش ده‌ها کتاب و جزوه و راه اندازی و پایه گزاری فیزیک و مهندسی نوین پرداخت.[۲][۳]

طرح تاسیس دانشگاه تهران [ویرایش]

ایستگاه اتوبوس دکتر حسابی، تهران

کلیات طرح تاسیس دانشگاه تهران از سال ۱۳۰۷ توسط محمود حسابی به وزیر فرهنگ وقت آقای حکمت پیشنهاد شد. طرح تفصیلی تاسیس دانشگاه تهران نیز در سال ۱۳۱۰ تهیه و به وزیر فرهنگ تقدیم شد و با تلاش‌های حسابی و مذاکرات وی با نمایندگان مجلس، این طرح در سال ۱۳۱۲ به مجلس شورای ملی رفت و در سال ۱۳۱۳ از تصویب مجلس گذشت‌.[۱۰]

افتخارات [ویرایش]

حسابی به دریافت بالاترین نشان فرانسه لژیون دونور نائل گردید.[۲][۳]

خدمات [ویرایش]

  • اولین نقشه برداری فنی و تخصصی کشور (راه بندرلنگه به بوشهر)
  • اولین راهسازی مدرن و علمی ایران (راه تهران به شمشک)
  • اولین مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران
  • پایه گذاری اولین مدارس عشایری کشور
  • پایه گذاری دارالمعلمین عالی
  • پایه گذاری دانشسرای عالی
  • ساخت اولین رادیو در کشور
  • راه اندازی اولین آنتن فرستنده در کشور
  • راه اندازی اولین مرکز زلزله شناسی کشور
  • راه اندازی اولین رآکتور اتمی سازمان انرژی اتمی کشور
  • راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران
  • محاسبه و تعیین ساعت رسمی ایران
  • پایه گذاری اولین بیمارستان خصوصی در ایران، به نام بیمارستان گوهرشاد
  • شرکت در پایه گذاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی
  • تدوین اساسنامه طرح تاسیس دانشگاه تهران
  • پایه گذاری دانشکده فنی دانشگاه تهران
  • پایه گذاری دانشکده علوم دانشگاه تهران
  • پایه گذاری شورای عالی معارف
  • پایه گذاری مرکز عدسی سازی اپتیک کاربردی در دانشکده علوم دانشگاه تهران
  • پایه گذاری بخش آکوستیک در دانشگاه و اندازه گیری فواصل گام‌های موسیقی ایرانی به روش علمی
  • پایه گذاری انجمن موسیقی ایران و مرکز پژوهش‌های موسیقی
  • پایه گذاری و برنامه ریزی آموزش نوین ابتدایی و دبیرستانی
  • پایه گذاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
  • پایه گذاری مرکز تحقیقات اتمی دانشگاه تهران
  • پایه گذاری سازمان انرژی اتمی ایران
  • پایه گذاری اولین رصدخانه نوین در ایران
  • پایه گذاری مرکز مدرن تعقیب ماهواره‌ها در شیراز
  • پایه گذاری مرکز مخابرات اسدآباد همدان
  • پایه گذاری کمیته پژوهشی فضای ایران
  • ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی کشور (در ساختمان دانشسرای عالی در نگارستان دانشگاه تهران)
  • تدوین اساسنامه و تاسیس موسسه ملی استاندارد
  • تدوین آیین نامه کارخانجات نساجی کشور و رساله چگونگی حمایت دولت در رشد این صنعت
  • پایه گذاری واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (پژوهش و صنعت در الکترونیک، فیزیک، فیزیک اپتیک، هوش مصنوعی)
  • راه اندازی اولین آسیاب آبی تولید برق (ژنراتور) در کشور
  • ایجاد اولین کارگاه‌های تجربی در علوم کاربردی در ایران
  • ایجاد اولین آزمایشگاه علوم پایه در کشور [۱]

موزه دکتر حسابی [ویرایش]

نوشتار اصلی: موزه دکتر حسابی

اندک زمانی پس از مرگ حسابی در سال ۱۳۷۲، خانه او تبدیل به موزه‌ای شد که در آن وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشان‌ها و تقدیرنامه‌ها و عکس‌های قدیمی و متن نطق‌ها و نوشته‌ها در آن به نمایش گذاشته شده‌است. این موزه در خیابان تجریش – خیابان مقصودبیک قرار دارد.

برخورد با حسابی پس از جمهوری اسلامی [ویرایش]

ستایش از طرف رهبران جمهوری اسلامی [ویرایش]

به نقل از روزنامه خراسان زمانی که امام خمینی به اتاقی که عده‌ای از جمله حسابی در آن حضور داشتند، وارد شد ابتدا به سمت حسابی آمد و وی را دعوت به نشستن کرد و سپس گفت : «شما ۷ نسل خدمت ارزنده به این مرز و بوم داشته‌اید و ۷ نسل استاد و دانشجو برای کشور تربیت کرده‌اید و صلاح نیست که من پیش از شما بنشینم.»[۱۱] همچنین ایت الله خامنه‌ای در سال ۱۳۶۶، طی پیامی به مراسم بزرگداشت حسابی با عنوان «۶۰ سال فیزیک ایران» گفت : «خدمتی که دکتر محمود حسابی به فرهنگ ایران نمودند کمتر از خدمتی نیست که ایشان به علم فیزیک کردند».[۱۲] در مقابل رضا منصوری که در آن زمان رییس انجمن فیزیک ایران بوده است، می گوید زمانی که انجمن در سال ۱۳۶۶ قصد برگزاری همایشی جهت تجلیل از پدر فیزیک دانشگاهی ایران، حسابی، را داشته است به دلیل اینکه او سناتور انتصابی محمدرضا پهلوی بوده است، از سوی حراست دانشگاه شیراز مورد تهدید قرار گرفته ولی با این وجود این تهدید حداد عادل در بزرگداشت حسابی سخنرانی کرده است.[۶]

برخوردهای اغراق آمیز و انتقاد از آن [ویرایش]

اغراق‌هایی که در بیان مرتبه علمی حسابی و روابط وی با دانشمندان آن عصر در نشریات و کتاب‌های درسی مطرح شده‌است اعتراض برخی چهره‌های دانشگاهی را بر انگیخته‌است.

طرح اعطای عنوان مرد علمی سال ۱۹۹۰ در رشته فیزیک از سوی مرکز بین‌المللی زندگی‌نامه‌ها (کمبریج) به محمود حسابی، به دلیل بی اعتبار بودن صادرکننده آن خدمات درخشان علمی حسابی را خدشه‌دار کرد.

رضا منصوری عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف و معاون سابق وزارت علوم در مصاحبه‌ای می‌گوید مرحوم حسابی زمانی مقاله‌ای می‌فرستد برای مجله‌ای در پاریس در مورد آنچه در کتب درسی مدارس ما یا برپاکنندگان کتیبه‌ای در دانشگاه اصفهان، آن را نظریه‌ای بسیار عمیق و برتر از نظریه‌های انیشتین تلقی کرده‌اند. منصوری ادعا کرد بنابر اسناد تاریخی این مقاله برای داوری به سینج، نسبیت‌دان معروف، داده می‌شود که داور به دلیل برخی اشتباهات محاسباتی آن مقاله را برای چاپ نمی‌پذیرد.[کدام سند تاریخی؟ منبع آن کجاست؟]

هادی اکبرزاده رییس انجمن فیزیک ایران نیز گفت بخشی از مطالبی که در مورد حسابی از جمله همکاری و ارتباط وی با انشتین مطرح می‌شود اغراق‌آمیز و غیر واقعی است.[۱۳] وی همچنین گفت: انجمن فیزیک ایران در سال‌های اخیر همواره با طرح این قبیل مطالب اغراق‌آمیز برخورد کرده و از جمله در دوره قبلی هیات مدیره انجمن طی نامه‌ای به ریاست دانشگاه اصفهان به درج برخی مطالب غیرواقعی و اغراق‌آمیز در کتیبه یادبود حسابی اعتراض کرده‌است.[۶] [۱۴]

ایرج حسابی از مکاتبه ایشان با خانمی فرانسوی و برنده جایزه نوبل به نام خانم لولا سخن گفته اند. [۱۵]. در فهرست زنان برنده جایزه نوبل فیزیک چنین شخصی وجود ندارد. [۱۶]

انتساب به فراماسونری [ویرایش]

حسین پاکدل، کارگردان تئاتر و تلویزیون، فیلمنامه‌ای درباره زندگی حسابی نوشته است ولی پس از ارائه آن به صدا وسیما، به او گفته شد[چه کسی؟] که دکتر حسابی فراماسونر است و ساخت سریالی درباره ایشان در اولویت کار ما نیست.[۱۷][منبع بیشتر؟]

برخی عقاید در مورد زنان [ویرایش]

محمود حسابی در سال ۱۳۱۲، با تأسیس بیمارستان خصوصی گوهرشاد، کارکنان آن را به رعایت کامل حجاب ملزم کرد.[۱]

آلینوش طریان (نخستین استاد فیزیک زن ایران) در مصاحبه‌ای گفته‌است که در سال ۱۳۲۶ پس از اتمام دورهٔ تحصیلی لیسانس فیزیک در دانشگاه تهران، از محمود حسابی، مدیر وقت گروه فیزیک دانشگاه تهران، درخواست بورس تحصیلی نمود، ولی حسابی با این دلیل که «تو یک زن هستی و تحصیل برای تو تا همین مرحله هم زیاد است» از اعطای بورس تحصیلی به نامبرده خودداری کرد.[۱۸][۱۹]

به گفتهٔ وب‌گاه «بنیاد پروفسور حسابی»، محمود حسابی احترام فراوانی برای همسر خود قائل بود. و هرگز او را با صدای بلند خطاب نمی‌کرد.[۲۰]

آثار [ویرایش]

آثار به جای مانده از محمود حسابی در زمینه‌های فیزیک، زبان فارسی و پژوهش‌های فرهنگی شامل ۲۱ کتاب و مقاله‌است. برخی از مهمترین آثار وی عبارتند از:[۲۱]

۱- کتاب‌های فیزیک دبیرستان ۱۳۱۸. [۲۲] [۲۳] [۲۴]

۲- کتابی در تفسیر امواج دوبر در شش رساله، دانشگاه تهران ۱۹۴۶.[۲۵]

۳- مقاله ذرات پیوسته، در نشریه آکادمی علوم آمریکا ۱۹۴۷.[۲۶]

۴- مقاله‌ اثبات نظری بیشتر بودن جرم ذرات شارژ شده به وسیله نور نسبت به الکترون(پیشنهاد تفسیر قانون جاذبهٔ عمومی نیوتون و قانون میدان الکتریکی ماکسول)، گزارش نشریه انجمن فیزیک آمریکا ۱۹۴۸.[۲۷]

۵- مقاله مدل ذرات بی‌نهایت گسترده، نشریهٔ فیزیک فرانسه ۱۹۵۷. [۲۸]

۶- کتاب دیدگانی فیزیک دانشگاه تهران ۱۳۴۰.[۲۹]

۷- رساله نظریه ذرات بی‌نهایت گسترده، دانشگاه تهران ۱۹۷۷.[۳۰]

منابع [ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ «سالشمار زندگی پرفسور دکتر محمود حسابی» ‎(فارسی)‎. روزنامهٔ جام‌جم. بازبینی‌شده در ۱۰ فروردین ۱۳۹۰. «۱۳۱۲- تاسیس بیمارستان خصوصی گوهرشاد به یاد مادرش و الزام به رعایت کامل حجاب توسط کارکنان.»
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ Iran Chamber Society
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ دکتر محمود حسابی
  4. خبر آن لاین
  5. فردا نیوز
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ رضا منصوری. «شیّادی زیر لوای نام مرحوم حسابی» ‎(فارسی)‎ (پی‌دی‌اف). «از حسابی بنیان‌گذار فیزیک دانشگاهی ایران، که نظریه‌ای «غلط و بی‌ربط» در مورد ماده نوشت، و با پرداخت تقلبی ایرانش کردند، از حسابی که تنها ده دقیقه در یکی از زمان‌های دیدار «اولین مرد علمی سال» دویست دلار عمومی انیشتین با وی صحبت کرده بود، اکنون امامزاده‌ای ساخته‌اند، سیدی و عارفی حافظ قرآن و دانشمندی در قد و قوارة نیوتون و انیشتین (به کتب درسی مراجعه کنید)...»
  7. روزنامه آفتاب
  8. «زندگی‌نامه» ‎(فارسی)‎. تار‌نمای بنیاد پروفسور حسابی. بازبینی‌شده در ۱۱ تیر ۱۳۹۰.
  9. دارالمعلمین و دانشسرای عالی با همت میرزا یحیی خان قره گوزلو وزیر معارف و صنایع مستظرفه تأسیس شد و دکتر حسابی همیاری نمود و توسعه داد. همنشین بهار:دکتر محمود حسابی و جعلیات اینترنتی
  10. وبگاه دانشگاه تهران
  11. روزنامه خراسان
  12. «حراج منزل پروفسور حسابی از سوی بانک» ‎(فارسی)‎. بانکی. بازبینی‌شده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۰. «مقام معظم رهبری در سال ۱۳۶۶ زمانی که در کسوت ریاست جمهوری بودند، طی پیامی به مراسم بزرگداشت پروفسور حسابی با عنوان «۶۰ سال فیزیک ایران» در توصیف شخصیت پروفسور حسابی عنوان داشتند: «خدمتی که دکتر محمود حسابی به فرهنگ ایران نمودند کمتر از خدمتی نیست که ایشان به علم فیزیک کردند».»
  13. دستیاران آینشتاین که وی با همه آنها مقاله و یا کتاب و بحث های طولانی ثبت شده دارد شناخته شده هستند: پروفسور برگمن، پروفسور لئوپولد اینفلد، پروفسور ناتان روزن، پروفسور بوریس پودولسکی، پروفسور دیوید بوهم و پروفسور آبراهام پایس. مقاله مشترک دکتر حسابی با آلبرت اینشتین کجاست؟ همنشین بهار: دکتر محمود حسابی و جعلیات اینترنتی
  14. ایسنا
  15. «پروفسور حسابی و خانم لولا» ‎(فارسی)‎. یوتیوب. بازبینی‌شده در ۱ شهریور ۱۳۹۰.
  16. «Nobel Prize Awarded Women» ‎(انگلیسی)‎. سایت رسمی جایزه نوبل. بازبینی‌شده در ۱ شهریور ۱۳۹۰ ‏.
  17. فردا نیوز
  18. فارس نت
  19. «زندگی‌نامهٔ آلینوش طریان» ‎(فارسی)‎. شبکهٔ اینترنتی آفتاب. بازبینی‌شده در ۱۱ فروردین ۱۳۹۰. «برای بورس تحصیلی درخواست کرد ولی به دلیل زن بودن او، محمود حسابی - رئیس وقت گروه فیزیک - که تحصیل را تا همینجا برای وی زیاد می‌دانست با تحصیل او موافقت نکرد.»
  20. «استاد و خانواده» ‎(فارسی)‎. تار‌نمای بنیاد پروفسور حسابی. بازبینی‌شده در ۱۱ تیر ۱۳۹۰.
  21. جزیره دانش
  22. فیزیک سال اول دبیرستان
  23. فیزیک سال دوم دبیرستان
  24. فیزیک سال سوم دبیرستان
  25. A Strain Theory of Matter
  26. Continuous Particles
  27. Theoretical Evidence for the Existence of a Light-Charged Particle of Mass Greater than That of the Electron
  28. Modèle de particule infinie
  29. دیدگانی فیزیک
  30. Theory of Infinitely Extended Particles
نوشته شده در تاريخ ۱۳٩٠/٩/٢٤ توسط امیر حسین جلالی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک